NOV
07
2013

“Küresel Vatandaş”

Küreselleşmenin artı ve eksi yanları yıllardır tartışılırken, yadsınamayacak bir sonucu gelişmekte olan ülkelerin mal ve hizmetlerine yönelik talebin artması, bu ülke ekonomilerinin büyümesi ve büyüyen ekonomiler ile birlikte yeni sermaye sahiplerinin ortaya çıkması oldu. Bir yandan mal ve hizmetler, diğer yandan sermaye dünya üzerinde rahat dolaşım imkanı bulurken, aynı serbest dolaşım imkanlarından gelişmekte olan ülkelerin sermaye sahipleri gelişmiş ülkelerin korumacı vize uygulamaları nedeniyle faydalanamadılar. Örneğin, dünyanın en büyük 2 inci ekonomisi durumuna gelen Çin Halk Cumhuriyeti’nin, Henley & Partners 2012 Küresel Vize Sınırlama endeksinde 103 ülke arasinda 92. sırada olması, Çin’li sermaye sahiplerinin serbest ya da vizesiz dolaşım konusunda nasıl bir sınırlama ile karşı karşıya olduklarının açıkca gösterirken, bu alanda çok açık bir ihtiyacı da ortaya koyması açısından önemlidir.

2008 küresel ekonomik kriz sonrası değişen dünyadaki ekonomik yapı, gelişmiş birçok ülkenin içine düştüğü finansal darboğaz nedeniyle, İngiltere, Fransa, Belçika, Portekiz, İspanya gibi Avrupa ülkeleri ile, ABD, Kanada, gibi gelişmis dünya ülkeleri, yüksek gelir grubu insanları ülkelerine çekebilmek için yatırımcılara yönelik yeni göçmenlik ve oturum programlarını hayata geçirmeye ya da mevcut programlarını cazip hale getirmeye başladılar. Çok fazla kişi tarafindan bilinmeyen Karayiplerdeki eski İngiliz kolonisi olan St Kitts and Nevis, Commonwealth of Dominica, Antigua gibi ada ülkeleri, bu dönemde yatırımcılara sundukları yatırım yoluyla ikinci vatandaşlık programları ile ülkelerine sermaye çekme yarışında isimlerini uluslarası yatırımcılara duyurmayı başardılar. Avrupa Birliği, İsviçre, Kanada. İngiltere gibi birçok ülkeye vizesiz seyahat özgürlüğü sağlaması ve vergi avantajları bu ülke vatandaşlıklarını yatırımcılar için çekici hale getirdi.   Ekonomik krizin en çok etkilediği ülkelerden olan Güney Kıbrıs, Avrupa Birliği üyeliği avantajını kullanarak, yatırımcılara yönelik vatandaşlık programını bu dönemde hayata geçiren bir başka ülke oldu.

Sermaye sahiplerinin ihtiyaçları açısından bakıldığında; vizesiz seyahat serbestliği, güvenlik, uluslararasi vergi planlaması, varlık ve risk yönetimi, aile bireylerine daha huzurlu ve güvenli bir yaşam imkanı, çocuklara iyi bir eğitim, yüksek gelir grubu sermaye sahiplerinin uluslarası yerleşim, goçmenlik ya da ikinci vatandaşlık istemelerindeki en büyük nedenler olarak görülmektedir. Örneğin, ABD Yatırımcı Göçmenlik programı olan EB-5 programına kabul edilen yıllık 10,000 başvurunun %75’inin sadece Çin’den gelmesi, bu talebin en önemli göstergelerinden biridir.

Yatırımcılar için “küresel vatandaş” olabilme kapılarını aralayan uluslararası yerleşim, göçmenlik ve vatandaşlık programlarını belli başlı olanlarıni kısaca tanıyalım:

Yatırım Yoluyla Göçmenlik ve Oturum Programları

ABD EB-5 Yatırımcı Göçmenlik Programı

Yatırımcıların doğrudan ya da bölgesel merkezler aracılığı ile ticari nitelikte bir projeye US$500,000 ya da US$1,000,000 yatirim yapmaları ile ABD’de kendileri ve aileleri için oturum alabilecekleri bir program. İlk iki yıl için şartli verilen Yatırımcı Yeşil Kartı, ikinci yıl sonunda yatırım yapılan projenin ABD hükümetinin belirlediği istihdam kriterlerini yerine getirmesi durumunda sürekli hale dönüşüyor. Program ticari yatırım riski ve ona bağlı olarak da göçmenlik riski taşıdığından, yatırım yapılacak projelerin iyi seçilmesi en çok dikkat edilmesi gereken konulardan biri.

Kanada Yatırımcı Göçmenlik Programı

Kanada Yatırımcı Göçmenlik Programı, Federal Program (FIIP) ve Kebek Eyaleti Programı (QIIP) olarak iki ayri program şeklinde yürütülüyor. Her iki program da aynı yatırım kriterlerine ve benzer kabul şartlarına sahip olsa da QIIP programı başvuru sahiplerinin Kebek Eyaletinde yaşama niyetlerinin olması gerekiyor. Bir seneyi aşkın süredir yeniden yapılanma için kapalı olan iki programda da C$800,000 pasif yatırım, C$1,600,000 net mal varlığı kriterleri ve işletme ve yönetim tecrübesi gerekliliği var. Pasif yatırım, Kanada hükümeti nezdinde 5 yıl süreli bir menkul varlığa faizsiz olarak doğrudan yapılıyor ya da aracı finansal kuruluşlar tarafindan kredi yoluyla C$200,000 – C$220,000 fiyat aralığında finanse edilebiliyor. Yeniden yapılanan programın 2014 yılı başında daha yüksek yatırım tutarlarıyla ve daha yüksek İngilizce bilgisi kriteriyle açılması bekleniyor.

İngiltere Yatırımcı Göçmenlik Programı

İngiltere GBP1,000,000 pasif yatırım karşılığında yatırımcılara İngiltere’de oturum izni veriyor. 5 yıl süre boyunca GBP 1,000,000 yatırımın devam ettirilmesi durumunda başvuru sahipleri sürekli oturum (ILR) başvurusu hakkına sahip oluyor. Yatırım tutarı GBP 5,000,000’a çıkarılırsa, surekli oturum başvurusu için beklenmesi gereken süre 3 yıla, GBP 10,000,000 yatırım için 2 yıla iniyor. Yatırım tutarının %75’inin hükümet tarafindan belirlenen yatırım araçlarına (hazine bonosu, devlet tahvili) yatırılması gerekiyor, kalan %25’i başvuru sahibinin istekleri doğrultusunda banka hesabı olarak ya da gayrımenkul yatırımı olarak kullanılabiliyor. Programa başvuru için İngilizce bilgisi, iş ve yönetim tecrübesi aranmaması, çalısmayan eşlerin de aile adına ana başvuru sahibi olabilmeleri, kısa başvuru ve kabul süresi ve vergi avantajları programın artı yönlerinden.

Portekiz Altın Vize Oturum Programı

2013 yılı başında yasalaşan Portekiz Altın Vize Oturum Programı, yatırımcılara en az EUR 500,000 tutarlı gayrimenkul yatırımı, EUR 1,000,000 direk menkul yatırımı ya da en az 10 Portekiz vatandaşına istihdam sağlayacak bir işletme yatırımı yollarından birini kullanarak oturum alma imkanı sağlamaktadır. İlk başvuruda 1 yıl olarak verilen oturum vizesi, bir yıl sonunda yatırım şartlarının devam ettirilmesi halinde 2’şer yıllık dönemler halinde uzatılmaktadır.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Programları

St. Kitts ve Nevis Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Programı

St Kitts ve Nevis (SKN) Karayiplerde eski İngiliz kolonisi olan federatif yönetimli iki adadan oluşan bir ülkedir.  Ülkede 1984 yılından beri uygulanan Yatırımcı Vatandaşlık programı, bu alanda dünyanın en eski ve en iyi işleyen programlardan biridir. SKN pasaportunun Kanada, İngiltere, İsviçre ve diğer Avrupa Birliği ülkeleri dahil, 130’dan fazla ülkeye vizesiz seyahat imkanı sağlamasi, ülkede gelir vergisi olmamasi ve Karayiplerin güzel iklimi ve doğal güzelliği bu ülke vatandaşlığını yatırımcılar için cazip kılmaktadır.

SKN Yatırımcı Vatandaşlık başvurusu iki şekilde yapılabilir;

1)  Yatırımcı Vatandaşlık programı için oluşturulan SIDF fonuna yatırımcıların hibe yoluyla en az US$ 250,000 tutarında bağışta bulunmasi (Bu tutar başvuruya dahil edilen aile bireylerinin sayısına göre değişmektedir). Harçlar, kanuni ücretler ve hizmet bedelleri ile toplam maliyet tek kişilik başvurularda en az US$ 300,000’ı bulmaktadır.

2)  Yatırımcı Vatandaşlık programı için uygunluk onayı verilen gayrımenkul projelerinden birinden en az US$ 400,000 değerinde bir gayrımenkul satın alınmasi. Harçlar, vergiler, kanuni ücretler ve diğer hizmet bedelleri ile toplam maliyet tek kişilik başvurularda en az US$ 500,000’ı bulmaktadır.

Vatandaşlık başvurusu esnasında SKN’ye gitme ya da Ada’da bulunma zorunluluğu yoktur.  Başvurular sadece SKN hükümeti tarafından lisans verilen Avukatlar ya da Danışmanlık şirketleri tarafından yapılabilmektedir.

Uluslarası yerleşim, göçmenlik ve vatandaşlık başvurularında ülkenin başvuru şartlarına ve başvuru sahibinin özel durumuna göre hareket edilmelidir. Yerleşim ve vatandaşlık planlaması detaylı bir çalışma ve uzmanlık gerektiren bir konu olduğundan, çalışılacak aracı kuruluşların seçimi de yatırımcıların korunması açısından çok önemlidir.

Tolga Habali

Henley & Partners Canada

Pasifik Bölgesi Bölge Direktorü

SHARE: